Ochrona cieplna budynku
Instalacja elektryczna, ogrzewanie, rozbudowa wróżnlka
2 Obejma Adaptacja poddasza na cele użytkowe wymaga wykonania wewnętrznych instalacji domowych, tj. instalacji grzewczej, instalacji wodnej i kanalizacyjnej oraz instalacji elektrycznych. Poniżej podano niektóre wskazówki dotyczące wykonania tych instalacji. 1 ~ 3. Aczkolwiek sama instalacja elektryczna musi być założona przez fachowców, to wiele prac pomocni- czych można wykonać samemu. Gniazda wtykowe i przewo- dy powinny być wbudowane już w czasie robót wstęp- nych. Założenie przewodów należy zlecić elektrykowi przed wykonaniem okładziny ściany; dopóki bowiem prze- wody są dostępne, dopóty łatwo jest usunąć ewentualne usterki w instalacji. Zalecenia te odnoszą się rów- nież do innych instalacji. Wszystkie ciągi przewodów rurowych i miejsca ich przebicia przez ściany i stro- py muszą być specjalnie izolowane w celu zapobieże- nia powstawaniu mostków termicznych. 4,5. Na rysunku pokazano sposób wbudowania wsuwa- nych w podłogę stryszku schodów montowanych z goto- wych elementów. Schody takie chowane w specjalną skrzynię mogą być jedno- lub wieloelementowe. Scho- dy wieloelementowe w stanie zamkniętym wchodzą całko- wicie w skrzynię. Schody wbudowane poprzecznie do kierunku jętki wymagają oparcia jętki na przejmie. 6. Wrożniki /wnęki w dolnych narożach poddasza/, jeśli są obudowane, mogą być wykorzystane z pożyt- kiem do różnych celów pod warunkiem starannego ich ocieplenia. W tak przygotowanych wrożnikach można po- mieścić instalację ogrzewczą poddasza. Dostęp do in- stalacji powinno się zapewnić przez wbudowanie w ściankę wrożnika podnoszonej do góry klapy z otworami. Można również obok przewodów instalacji grzewczej ułożyć przewody rurowe instalacji wodnej. Mamy wów- czas pewność, że przewody te nie zamarzną. 7. Jeśli zlikwidowana została wolna powierzchnia strychu, służąca do przechowywania rzeczy i przedmio- tów nie użytkowanych, brak takiej powierzchni można częściowo zastąpić przez zabudowanie wrożników sza- fami. Dach ptatwiowy 1 z poddaszem nieużytkowym Krokwie -
Izolacja połaci dachowej
Przebudowa poddasza mimo wielu korzyści, jakie przy- nosi /uzyskanie dodatkowej powierzchni użytkowej,lep- sze wykorzystanie działki budowlanej/, pogarsza mi- kroklimat budynku. Przy adaptacji poddasza do celów użytkowych powinny być spełnione trzy podstawowe warunki: 1 - pokrycie dachu musi być szczelne, 2 - pokrycie musi mieć moż- ność obsychania od strony wewnętrznej, 3 - izolacja cieplna dachu musi być wystarczająco gruba /przynaj- mniej 10 cm/ i szczelnie położona. W przypadku wątpliwości co do szczelności pokrycia dachu zaleca się pokryć dach na nowo. Izolację ciepl- ną połaci dachowej można założyć od zewnątrz, gdy po- krycie jest już zdjęte, przy czym w celu ochrony ma- teriału izolacyjnego należy zastosować dodatkową war- stwę zabezpieczającą /rozwijaną z roli/, przybijając ją na całej szerokości. 1,2,3. Na rysunkach pokazano sposoby wentylacji pokrycia połaci dachowej. Jeśli wentylacja ma być szczególnie skuteczna, to można zastosować także tzw. podwójną wentylację warstw uszczelniających, tj. war- stwy izolacji termicznej oraz warstwy zasadniczego pokrycia. Przy okapie i kalenicy wbudowuje się elemen- ty wentylacyjne. 4.5. Materiał izolacji termicznej jest zamocowany od wewnątrz. Drewno i materiał izolacyjny wspólnie pełnią funkcje ochrony cieplnej. Połączenia materia- łów muszą być wykonane starannie. 6. płyty izolacyjne przymocowuje się na szczelny styk. Lepsze efekty pod względem szczelności uzyskuje się przez zastosowanie dwu warstw izolacji złożonych z przekryciem spoin. 7. Twarde płyty piankowe o porach zamkniętych i specjalnych brzegach zakładowych można przybijać gwoź- dziami bezpośrednio do krokwi. Ułożone łaty dodatkowe /przeciwłaty/ tworzą wewnętrzną przestrzeń niezbędną do przewietrzania izolacji od spodu. 8. Miękkie materiały izolacyjne, np. materiały z o- kładziną bitumiczną, wymagają układania ich między do- datkowymi łatami, przybitymi wzdłuż krokwi.
Okna w dachu
Przy przebudowie poddasza należy w miarą możności unikać przeróbek w połaci dachu, każde bowiem wtarg- nięcie w poszycie dachowe powoduje osłabienie go w miejscu przeróbki. Problem ten występuje zwykle przy wykonywaniu otworów okiennych na poddaszu. Konieczne oświetlenie poddasza można uzyskać przez wykonanie okien nie w płaszczyźnie dachu, lecz w ścianach szczytowych dachu. Istnieją trzy możliwości uzyskania światła przez dach do poddasza: przez okno wykonane w płasz- czyźnie dachu /świetlik/, okno mansardowe /wystające z płaszczyzny dachu, okno pionowe z daszkiem płaskim/ i okno wcięte w połać dachową /pionowe/. W praktyce spotykamy się z wieloma różnymi, niezgodnymi z warun- kami technicznymi i poczuciem estetyki, rozwiązania- mi okien poddaszy w domach jednorodzinnych, zasada nienaruszenia połaci dachowej nie dotyczy wykonania włazu dla kominiarza. Właz wbudowuje się w dach tak samo jak świetlik /str. 82/. Wbudowanie włazu można wykonać we własnym zakresie. Okno mansardowe umożliwia powiększenie powierzchni poddasza. Przy wykonywaniu okna wciętego w połać da- chową w poddaszach budynków ze stropami betonowymi zaleca się izolowanie stropu pod poddaszem w taki spo sób jak strop tarasu. 5. Połączenie okna pochyłego /wykonanego w płasz- czyźnie dachu/ z dachem wymaga szczególnej starannoś- ci. Wszystkie puste miejsca pomiędzy przejmą krokwio- wą a obokniem lub między blaszanym pokryciem a okła- dziną wewnętrzną poddasza wypełniamy luźną wełną mi- neralną. Boczne ścianki okna mansardowego i daszek nad takim oknem należy zabezpieczyć /podobnie pochyłą powierz- chnię dachu/ grubą warstwą materiału izolacyjnego /przynajmniej 10 cm/. 6. Przy wykonywaniu większych okien mansardowych i okien wciętych w połać dachową potrzebna jest pomoc cieśli i dekarza, gdyż występuje tu wiele trudnych problemów konstrukcyjnych. Małe okna mansardowe można nabyć w postaci gotowego elementu wraz ze wskazówka- mi montażu.
Izolacja przewodów rurowych
Straty ciepła przez komin 14% Energii uzyskiwanej ze spalania paliw nie można cał- kowicie, bez strat, zamienić na ciepło użyteczne. Na- wet w dobrze nadzorowanych nowych urządzeniach, np. w urządzeniach centralnego ogrzewania, straty wynoszą średnio 25%. Na zamieszczonym obok rysunku pokazano schemat prze- pływu ciepła uzyskiwanego w urządzeniu centralnego o- grzewania. 14 procent wytworzonego ciepła ulatuje przez komin wraz z gazami spalinowymi, 7% strat po- wstaje przy nagrzewaniu urządzeń i ich uruchamianiu oraz 4% w czasie doprowadzenia ciepła do grzejników. Straty ciepła spowodowane odpływem ciepła zawartego w gazach spalinowych oraz rozruchem urządzeń są zależ- e od sposobu regulacji ogrzewania. Straty powstają- ce przy rozprowadzaniu ciepła przewodami są zależne jakości izolacji termicznej rur, dlatego też stra- y te można zmniejszyć przez polepszenie ochrony ciep- nej przewodów. Polepszenie izolacji przewodów jest ym bardziej celowe, że podana wyżej wielkość strat rzy rozprowadzaniu ciepła, określana na 4%, odnosi ię do nowych sprawnych urządzeń, w starszych zaś rządzeniach udział procentowy tych strat znacznie zrasta. owyższe uwagi dotyczą również instalacji ciepłej wo- y użytkowej. W tym przypadku wyrażany jest pogląd, e najkorzystniejszym rozwiązaniem jest lokalne przy- otowanie ciepłej wody, tj. w miejscach jej poboru. rozwiązaniu takim długość przewodów jest minimalna, ięki czemu straty ciepła powstające na trasie prze- dów praktycznie są w ogóle wyeliminowane. boru urządzeń sanitarnych, ich miejsc rozmieszczenia az sposobu zaizolowania dokonać można samemu. Liczne edy popełniane pod tym względem przez wykonawców kazują na to, że roboty związane z uszczelnieniem ęk na grzejniki co., kominów, rur i urządzeń sa- tarnych powinny być nadzorowane przez właściciela dź użytkownika domu. W dalszej treści omówiono czegóły wykonania tych robót.
Izolacja wodoodporna piwnicy
Rzadko sią zdarza, żeby przyczyną zawilgocenia ścian piwnicy był napór wody gruntowej, gdyż w sporadycz- nych tylko przypadkach posadowienie domu jednorodzin- nego znajduje się, poniżej poziomu wody gruntowej. 1. W przypadku posadowienia budynku poniżej pozio- mu wody gruntowej konstrukcja podłoża i ścian piwnicy muszą tworzyć szczelną "wannę". Takie konatrukcje są bardzo kosztowne, dlatego też na terenach o wysokim poziomie wody gruntowej domy jednorodzinne są z regu- ły nie podpiwniczone. Jeśli w piwnicy gromadzi się woda, jest to zazwyczaj woda powierzchniowa, pochodzą ca z opadów deszczu, która zbiera się na nieprzepusz- czalnej warstwie gruntu i przenika przez ściany piw- nicy. Normalne środki ochrony przeciwwilgociowej ściai /patrz strony 64 i 67/ nie wystarczają w takich przy padkach, ponieważ woda przedostaje się także przez po dłoże podłogi od dołu. Skuteczną ochronę stanowi tu natomiast rozwiązanie pokazane na rysunku 2. 2. Dobudowaną od wewnątrz "wannę" należy dodatko- wo zaizolować co najmniej trzema warstwami papy bitu- micznej. Warstwy papy muszą być w narożnikach ścian łagodnie odgięte i wzmocnione folią miedzianą. Nale- ży je doprowadzić na wysokość 30 cm ponad poziom naj- wyższego stanu wody. Żelbetowa "wanna" stanowi ochro- nę izolacji przed odklejaniem się, a jednocześnie two- rzy dolną warstwę podłoża pod podłogą piwnicy. Aby konstrukcja "wanny" nie została pod naporem wody wy- pchnięta do góry, wpuszcza się w mur kształtowniki dwuteowe, które przeciwdziałają sile naporu. Dopiero na takiej konstrukcji podłoża można położyć podłogę wraz z izolacją cieplną. 3. Oprócz problemu usunięcia wody, częściej jesz- cze w przypadku zamierzonej adaptacji piwnicy, wy- ,stępuje problem zbyt małej wysokości pomieszczenia. Zaizolowana podłoga musi mieć grubość przynajmniej 10 cm i o tyle zmniejszy się wysokość swobodnej prze- strzeni nad głową. Można temu zaradzić skuwając dol- ną warstwę istniejącego podłoża, ale tylko w grani- cach wysokości fundamentu.
Izolacja zewnętrzna ścian
Wykonanie izolacji cieplnej od strony zewnętrznej ściany jest droższe niż ułożenie jej od wewnątrz, ale technicznie lepsze. Wyższy koszt ułożenia izo- lacji z zewnątrz spowodowane jest tym, że warstwa izolacyjna musi być chroniona przed wpływami atmo- sferycznymi, np. przez jej oblicowanie. Jeśli zde- cydowaliśmy się na odnowienie elewacji, powinniśmy także" wyremontować wszystkie otwory w murze, gdyż przez nie uchodzi duża .część ciepła. 1~3. Licowanie ocieplonego muru ścianką szkiele- tową. Je żeli chcemy, by elewac ja stanowiła imitacje ściany szkieletowej, postępujemy w następujący spo- sób. Po ułożeniu na ścianie ciągłej izolacji ciepl- nej montujemy w pewnym odstępie od izolacji szkie- let drewniany, którego pola wypełniamy prefabrykowa- nymi .elementami ceglanymi. Niewidoczne z zewnątrz szczeliny wentylacyjne, wykonane w belkach szkieletu u góry i u dołu, zapewniają przewietrzenie go od strony muru. 4. Licowanie ocieplonego muru z zastosowaniem płyt odpowietrzających. Murowaną ściankę licową ustawia się na cokole. Pustaki wentylacyjne przy cokole i o- kapie odprowadzają na zewnątrz muru parę wodną prze- nikającą przez pustkę płyty odpowietrzającej. Wysta- wa izolacyjna jest połączona z płytą. Przy wznosze- niu muru licującego należy dopilnować, aby odpryski zaprawy nie wpadały do warstwy powietrznej, zahamo- wałoby to bowiem działanie wietrzenia. Płyty odpo-. wietrzające można przybijać gwoździami lub przykle- jać. Ewentualne połączenie muru licowego z murem nośnym w celu usztywnienia muru licowego jest zada- niem dość kłopotliwym. Połączenia takiego dokonuje 2 się za pomocą kotwi, stosując pięć kotwi na 1 m ściany. 5. Izolacja zewnętrzna z płyt izolacyjnych o obrze- żach z wypustem zaciskowym. Izolacja z takich nłyt jest szczególnie skuteczna, co jest odczuwalne zwła- szcza w okresie letnim. Płyty tego typu, grubości od 5 cm wzwyż, wytwarzane są z pianki twardej. Powierz- chnie płyt są z obu stron rowkowane. Płyty pokrywa się tynkiem, przy czym jego warstwę podkładową, gru- bości 4-5 mm, zbroi się siatką zapobiegającą pękaniu tynku. Tynk zazębia się w rowkach płyt mających kształt jaskółczego gniazda. Na tynk surowy można położyć albo 2-3 mm grubą warstwę tynku na dysper- sjach z tworzyw sztucznych, albo 10-12 mm grubą war- stwę tynku mineralnego. 6. Licowanie elewacji płytami azbestowo-cementowy- mi. Najbardziej rozpowszechnione jest licowanie ele- wacji płytami azbestowo-cementowymi. W ostatnim cza- sie rozwinęła się produkcja barwnych, opartych na starych wzorach, płyt łupkowych i płyt podobnych do dachówki karpiówki, które oprócz wysokich walorów technicznych mają również walory estetyczne. Oblico- wanie ścian budyniu takimi płytami bez względu na to, czy ściana jest pokryta warstwą izolacji czy też nie, wykonuje się w prosty sposób. Ruszt z łat, do które- go mocuje się płyty, przytwierdza się do muru za po- mocą nierdzewnych stalowych gwoździ lub śrub. Przed zamocowaniem płyt należy ruszt zaimpregnować. 7. Izolacja zewnętrzna z lekkich płyt z wełny drze- wnej. Izolacja z takich płyt stanowi jednocześnie ele ment licowy elewacji. W przeciwieństwie do elewacji licowanej płytami azbestowo-cementowymi, która nie jest odporna na uszkodzenia mechaniczne, elewacja z lekkich płyt z wełny drzewnej i tynku mineralnego jest wytrzymała na uderzenia i nadzwyczaj trwała. Tynk mineralny składa się z trzech warstw: obrzutki z zaprawy cementowej, narzutu z zaprawy wapienno- -cementowej oraz gładzi z zaprawy wapiennej. Obrzut- ka musi kilka tygodni twardnieć, aby mogły być nało- żone pozostałe warstwy tynku. Tynk jest zbrojony ocyn- kowaną, zgrzewaną siatką drucianą. Montaż płyt i zbro- jenia można wykonać samemu, tynkowanie jednak należy powierzyć fachowcowi.
Jętka i boczna ściana poddasza
1,2. Wbudowanie stropu na poddaszu możliwe jest, jeśli jętka jest położona na dostatecznej wysokości ponad podłogą poddasza. Wysokość pomieszczenia od dolnej powierzchni sufitu do powierzchni gotowej podłogi musi wg przepisów budowlanych wynosić co najmniej 2,30 m. Przed przystąpieniem do robót nale- ży uwzględnić wysokości konstrukcyjne stropu i pod- łogi. Podniesienie jętki jest możliwe tylko za zgodą statyka. Jeżeli jętka mocowana jest dodatkowo do krokwi za pomocą nadbitek oporowych, to nie wolno nadbitek tych usuwać, lecz przedłużyć je - w celu wyrównania powierzchni krokwi - w dół. 3.4. Pokazane są tu dwa rozwiązania konstrukcji bocznej ściany poddasza: jedno przy zastosowaniu ele- mentów drewnianych, drugie - przy użyciu gipsowych płyt budowlanych grubości 6 lub 8 cm. Chociaż kon- strukcja z płyt gipsowych jest lżejsza, zaleca się w przypadku stropu z belek drewnianych zastosować drewnianą konstrukcję ściany, mimo że nie akumuluje ona ciepła. 6. W przeciwieństwie do dachu, do którego przy- twierdza się materiał izolacyjny od dołu, do stropu wygodniej go mocować od góry. W tym celu należy uprzednio wykonać deskowanie stropu. W załomie na- rożnika następuje zmiana strony zamocowania izolacji. Mimo takiego utrudnienia należy dopilnować, aby i w tym miejscu izolacja ściśle przylegała do powierzchni belek. Miejsca wokół elementów wsporczych lub desek kleszczy jętkowych oraz puste przestrzenie między kleszczami podwójnymi należy wypełnić luźnym materia- łem izolacyjnym. 6. Ścienna płyta gipsowa nie ma wystarczającej izo- lacyjności termicznej, dlatego też musi ona być do- datkowo zaizolowana. Również podłoga pomieszczeń pod- dasza powinna być wyłożona materiałem izolacyjnym. płyty należy, przed zaszpachlowaniem gipsem, zagrun- tować, by gips nie za szybko wysychał. Naktadka (tucznik] Srupki - Ptyty gipsowe I 36
Kalenica I okap
Przy wykonywaniu izolacji od wewnątrz powstają szcze- gólne trudności w ułożeniu jej przy kalenicy i oka- pie, ponieważ w miejscach tych jest bardzo ciasno. Mimo takich trudności ułożenie izolacji w tych miejs- cach nie może byó niedbale wykonane. Cząsto wartość izolacyjna połaci dachowej znacznie się obniża, gdy przy kalenicy i okapie pozostają miejsca pozbawione materiału izolacyjnego. Powstałe wówczas mostki ter- miczne mogą powodować silny ruch powietrza odczuwany jako przeciąg. 13. Sposoby zaizolowania i obudowy poddasza przy kalenicy są zależne od jej konstrukcji. Rozróżnia się trzy sposoby obudowy kalenicy. Pierwszy, stosowany wtedy, gdy krokwie złączone są na zwykły zakład, pole- ga na doprowadzeniu obudowy do samego szczytu podda- sza. Drugi, stosowany, gdy krokwie łączone są za po- mocą trapezowych nakładek, polega na doprowadzeniu obudowy do spodu tych nakładek. Trzeci, stosowany wtedy, gdy kalenica oparta jest na płatwi, polega na zamocowaniu pod płatwią dodatkowej nakładki i doprowa- dzeniu obudowy tylko do tej nakładki. 4~6. Podobnie można wykonywać obudowę przy murła- cie: albo doprowadza się ją aż do dolnego naroża, albo stawia się w pewnej odległości od naroża słupki moco- wane do podłogi i przybija do nich deski tworzące ściankę pionową. 7. Pokazano tu ostre zakończenie kalenicy. Maty izolacyjne są przeciągnięte przez kalenicę na sąsied- nią połać przynajmniej o 30 cm. Odstępy pomiędzy des- kami obudowy w części położonej powyżej 2 m mogą wy- nosić nie więcej niż 25 cm, ponieważ na tej wysokości nie mocuje się normalnie jakichkolwiek elementów wbu- dowywanych i nie zawiesza obrazów. Wskazówka: wstęga folii izolacyjnej powinna kończyć się 5 cm przed kale- nicą /w celu stworzenia otworu wentylacyjnego/. 8. Deskowanie w miejscu załamania płaszczyzny ścia- ny musi być szczelne, aby łączone w tym miejscu pły- ty gipsowo-kartonowe nie zostały Drzy szpachlowaniu ich styku wgniecione. Przed wykonaniem odeskowania należy deski zaimpregnować środkami stosowanymi do ochrony drewna. nakładkę Nakradkc kalenicy! Płatew kalenicowa Krokiew Płatew stropowa
Materiały Izolacyjne i ich zastosowanie
Ciepła nie można szczelnie zamknąć. Nawet najgrubszy płaszcz izolacyjny nie zatrzyma odpływu ciepła, któ- re zawsze przepływa od ośrodka o temperaturze wyższej od ośrodka o temperaturze niższej, może on jedynie o- słabić tempo tego przepływu. Na tym też polega funk- cja materiałów izolacyjnych. Izolacja cieplna budynku ma za zadanie uzyskanie tem- peratury przyjemnej dla użytkownika. Skuteczna izo- lacja cieplna zapobiega powstawaniu dużych różnic tern peratury miedzy zimnymi i ciepłymi elementami budynku i tworzeniu się rosy na ścianach budynku, a tym samym takim szkodom budowlanym, jak rysy w konstrukcji, za- wilgocenie muru i korozja. W przypadku niewystarcza- jącej izolacji użytkowanie budynku możliwe jest tyl- ko przy bardzo silnym ogrzewaniu pomieszczeń. Do niedawna, wobec relatywnie niskich cen energii nie oszczędzano na materiałach opałowych, obecnie jednak rosnące koszty energii, coraz bardziej obciążające koszty utrzymania budynku, wykluczają taką gospodar- kę. W celu uzyskania czytelnego przeglądu materiałów izo- lacyjnych będących w sprzedaży podzielono je w książ- ce na 7 grup: 1 - materiały izolacyjne w rolach, 2 - miękkie i półsztywne maty izolacyjne, 3 — sztywne pły ty izolacyjne, 4 - płyty zakładkowe /łączone na za- kład/, 5 - płyty wielowarstwowe, 6 - taśmy krawędzio- we i taśmy uszczelniające, 7 - formy specjalne. Jako kryterium podziału przyjęto zewnętrzne, mecha- niczne cechy materiału, ponieważ one właśnie decydu- ją o przydatności danego materiału w budownictwie, zwłaszcza że wartość izolacyjna, różnych pod wzglę- dem chemicznym, nowoczesnych materiałów izolacyjnych jest prawie jednakowa. Przy wyborze materiału naleiy kierować się możliwością zastosowania go w danym ele- mencie budowlanym i zdolnością spełnienia nałożonych nań zadań. Na przykład, jeśli zamierzamy wykleić ma- teriałem izolacyjnym ścianę, to wchodzi tu w rachubę tylko materiał w postaci płyt. Nielegularne przestrze nie dadzą się wypełnić tylko materiałem luźnym, prze- strzenie zaś pomiędzy krokwiami najlepiej jest izolo- wać materiałem rolowym. Izolacjo z: wetny mineralnej wetny szklanej filcu kokosowego filcu bitumicznego z korkiem filcu organicznego filcu syntetycznego polistyrenu polistyrenu poliuretanu 1. Materiał izolacyjny rolowy /strona 12/. Najczęś- ciej do docieplenia dachu używany jest materiał w ro- lach. Rozróżnia się dwa główne jego rodzaje: pierwszy - bez okładziny, drugi - z okładziną z folii aluminio- wej, papieru albo papieru bitumowanego. Do produkcji materiałów rolowych stosowane są różne surowce zaró- wno organiczne, jak i nieorganiczne. Materiałów izola- cyjnych w rolach używa się w przypadkach, gdy mogą one być umocowane do konstrukcji drewnianej, np.: do ścian - na rusztowaniu z listew, do dachu - między krokwiami itp. Okładziny chronią materiał rolowy przed wilgocią i ułatwiają jego obróbkę. Grubość materiału izolacyjnego rolowego wynosi 4 do 12 cm, szerokość 60 do 120 cm, długość roli 6 do 10 m. 2. Maty izolacyjne. Materiał ten, podobnie zresztą jak materiał w rolach, nadaje się bardziej do ochrony przeciwdźwiękowej niż do ochrony cieplnej. Maty, jako materiał izolujący od dźwięków uderzeniowych /dźwię- ków przenoszonych przez ciała stałe/, używane są do wykładzin poziomych; można ich jednak używać także do izolacji ścian. Maty produkowane są o grubościach 1 do 14 cm i długościach boków 60 do 120 cm. 3. Płyty izolacyjne. Sztywne płyty izolacyjne produ- kowane są w wielu odmianach, zwłaszcza gdy do nich za- liczymy płyty wielowarstwowe i płyty zakładkowe. Wszy- stkie nieorganiczne materiały izolacyjne mogą być wy- twarzane jako płyty sztywne. Rozwój produkcji płyt znajduje uzasadnienie w tym, że w budownictwie używa się obecnie głównie elementów lekkich nadających się do szybkiego i łatwego montażu. Płyty te mogą być mo- cowane wszelkimi sposobami: na gwoździe, śruby, klej oraz na zaprawę. Wielkości płyt są takie same jak wiel- kości mat izolacyjnych. Niektórzy producenci dostar- czają sztywny materiał izolacyjny w postaci bloków, z których można wycinać odpowiadające potrzebom kształ- tki. 4. Płyty zakładkowe. Umożliwiają one uzyskanie bez- szczelinowej powierzchni izolacyjnej. Płyty zwykłe łą- czone na styk czołowy nie zapewniają szczelnego za- mknięcia izolacji w przypadku ewentualnego rozluźnie- nia się szyku, pozostałe szczeliny tworzą tzw. mostki termiczne, przez które uchodzić będzie ciepło. Połączę nia zakładkowe dają ponadto pewność, że w {tykach płyt przynajmniej połowa grubości materiału izolacyjnego 5 PŁYTY WIELOWARSTWOWE I—Ptyta z wetny drzewnej 6 TAŚMY KRAWĘDZIOWE I TAŚMY USZCZELNIAJĄCE Izolacja z: filców organicznych filców syntetycznych filców z powroka foliowa poliuretanu polietylenu Izolacja z: wetny mineralnej wetny szklanej włókna kokosowego korka zachowa swą skuteczność. Połączenie płyt za pomocą zakładki jest trwałe, wy- miary płyt zakładkowych bez uwzględnienia wielkości zakładek odpowiadają wymiarom płyt bezzakładkowych. Płyty te mają zastosowanie głównie do izolacji ele- wacji i zewnętrznych powierzchni dachu. 5. Płyty, wielowarstwowe. Celowość produkcji płyt wielowarstwowych jest uzasadniona tym, że tworzenie konstrukcji izolacji z poszczególnych warstw na pla- cu budowy pochłania znacznie więcej czasu aniżeli za- stosowanie gotowych konstrukcji, scalonych z dwu lub więcej warstw w sposób przemysłowy w zakładzie pro- dukcyjnym. W płytach takich nie ma ścisłego podziału na warstwy konstrukcyjne, przeciwwilgociowe, wykończe- niowe itp., gdyż funkcje poszczególnych warstw wzajem- nie się uzupełniają. I tak warstwy wzmacniające z we- lonu szklanego, warstwy rowkowane tynkowe oraz okła- dziny papierowe i z wełny drzewnej służą celom kon- strukcyjnym; warstwy bitumiczne, okładziny z papieru bitumowanego i warstwy folii aluminiowej służą ochro- nie przed wilgocią, płyty gipsowo-kartonowe oraz pły- ty z gotową fakturą zewnętrzną /w postaci warstwy tynkowej lub warstwy z wełny drzewnej/ nie wymagają dodatkowego wykończenia. Wielkości płyt są bardzo zróżnicowane. 6. Taśmy krawędziowe i uszczelniające. Taśmy te słu- żą określonym celom, jak np. izolacja połączenia pod- łogi pływającej ze ścianą lub tłumienie drgań elemen- tów konstrukcji drewnianych. Produkowane są one w po- staci gotowych przyciętych do odpowiedniego kształtu wyrobów. Gdy potrzebne są tylko niewielkie ilości taś- my, jak np. przy osadzaniu okna, można przygotować ją samemu. 7, Inne formy materiałów izolacyjnych. Materiały izolacyjne produkowane są również w wielu innych po- staciach, niż podano wyżej, a mianowicie: w postaci materiału luźnego, ziarnistego, materiału do ogrzewa- nia, tynku, kształtek, sznurów itp. Materiał luzem jest stosowany do izolowania trudno dostępnych prze- strzeni, np. przestrzeni pod wanną łazienkową, lub do izolacji połączeń rurowych. Ziarnistym materiałem sypkim izoluje się i wyrównuje podłogi. Pianę z po- jemników ciśnieniowych wtryskuje się w pęknięcia i wyłomy. Tynkiem izolacyjnym pokrywa się styki i po- 7 FORMY SPECJALNE Materiał luzem Ziarnisty materiat sypki Izolacja z: wetny szklanej wetny mineralnej Izolacja z. perlitu Pianka Tynk Izolacja z: heratanu Izolacja z: perlitu Izolacja zr wełny szklanej Sznur ZAMOCOWANIA Gwoździe Klejenie Piłowanie n © © łączenia elementów ścian, a nawet całe powierzchnie ścian. Rurowe kształtki izolacyjne z otuliną foliową lub bezl tej otuliny służą do izolowania przewodów, a specjal- ne kształtki klinowe - do izolowania styku połaci da- I chowej ze stropem. Sznurami izolacyjnymi z wełny szklanej uszczelnia się styki okien i drzwi z murem. Wbudowanie i obróbka materiałów izolacyjnych jest możliwa za pomocą zwykłych, powszechnie używanych na- rzędzi. Poniżej zestawiono najważniejsze surowce sto- sowane do materiałów izolacyjnych. Włókno szklane produkowane jest z surowca mineralne- go, włókna materiału łączone są żywicą syntetyczną. Wełna mineralna: surowcem jest płynny żużel wielko- piecowy lub roztopiona skała naturalna; włókna roz- dzielone strumieniem pary łączone są żywicą syntety- czną. Filc kokosowy: surowcem są skorupy orzecha kokosowe- go; maty fiicu mogą byó pikowane na papierze bitumo- wanym. Polistyren: surowcem wyjściowym jest etylen i benzen, z których - w drodze syntezy - otrzymuje się styren. W procesie polimeryzacji ze styrenu otrzymuje się po- listyren; granulat polistyrenu ze środkami parotwór- czymi poddawany jest działaniu podwyższonej tempera- tury; w wyniku tego procesu uzyskuje się lekkie two- rzywo izolacyjne /styropian/. Poliuretan stanowi produkt polimeryzacji addycyjnej, otrzymywany•z alkoholi wielowodorotlenowych oraz izo- cyjanianów. Polietylen: surowcem jest węgiel, gaz ziemny lub ropa naftowa. W procesie przetwórczym uzyskuje się naj- pierw produkt pośredni w postaci gazu etylenu, a następnie - po poddaniu go polimeryzacji, polietylen. Perlit: surowcem jest sztucznie spieniony kamień wulkaniczny, z którego formuje się kuliste ziarna tworzywa. Korek uzyskiwany jest z kory dębu korkowego. Filce: surowcem jest przeważnie sierść zwierzęca, niekiedy wiązana bitumicznie. Wełna drzewna wiązana magnezytem produkowana jest ze strużyn drzewnych z użyciem spoiwa magnezjowego. Szkło piankowe uzyskuje się przez spienienie szkła; szkło piankowe stanowi masę szklaną o zamkniętych po- rach.
Obudowa poddasza płytami gipsowo-kartonowyml
Przykłady od czwartego do szóstego pokazują konstruk- cje poddasza z obudową z płyt gipsowo-kartonowych. Stosowane są płyty grubości 9 do 12 ram. Płyty składa- ją się z jądra gipsowego oraz okleiny kartonowej.Kra- wędzie wzdłużne płyty są przeważnie zukosowane. W miejscu styku tworzą one wgłębienie, które mieści taśmy wzmacniające i szpachlówkę gipsową. Dokładne wskazówki obróbki płyt podano na str. 110. 1 — 4. Konstrukcja izolacji w tym przykładzie składa się z dwu warstw. Warstwa nośna lekkiej płyty z weł- ny drzewnej, grubości 2,5 cm, zostaje dokładnie przy- cięta między krokwiami i umocowana do łat /służących jednocześnie do przytwierdzenia folii izolacyjnej/ za pomocą gwoździ z szeroką główką. Warstwa ta służy jako podkład do przyklejenia drugiej warstwy z twar- dej płyty piankowej grubości 8 cm. Przy naklejaniu płyty wciska się szczelnie między krokwie. Szpachlo- wania wzdłużnych spoin można uniknąó stosując do za- krycia styków deski. Płyty gipsowe muszą być przycię- te do szerokości równej osiowemu rozstawowi krokwi. Grubość płyt dobiera się w zależności od wielkości rozstawu krokwi. Płyty zbyt cienkie przy dużym od- stępie wyginają się pod ciężarem własnym. 5~*8. Gdy zamocowanie folii izolacyjnej sprawia trudności, zaleca się stosowanie mat w okładzinie z papieru bitumowanego. Woda przedostająca się pod po- łać dachu nie może przeniknąć do materiału izolacyj- nego, powodowałaby bowiem obniżenie jego wartości izo lacyjnej. W skomplikowanych ustrojach dachowych sto- suje ąię do zamocowania płyt gipsowo-kartonowych des- kowania ażurowe. 9-12. Płyty izolacyjne wbudowuje się stosując układ przemienny spoin. Aby uzyskać jednakową szerokość sty- ków płyt gipsowych, przycina się najpierw płyty pro- wizorycznie, wstawia je między krokwie, oznacza linię styku za pomocą ostrego narzędzia i następnie przyci- na się płyty już dokładnie na oznaczoną szerokość. Twarda ptyta piankowa 1
Obudowa poddasza drewnem
Poniżej podano siedem przykładów obudowy ukośnych ścian ooddasza: trzy przykłady obudowy drewnianej, trzy - obudowy z płyt gipsowo-kartonowych i jeden przykład obudowy z płyt suchego tynku. Obudowa drew- niana poza wykonaniem uciążliwych czynności wstępnych, jak np. transport podrażniającej skórę wełny szklanej i mineralnej lub środków ochrony drewna, jest prosta i wygodna w realizacji. Deski stanowiące elementy obu- dowy przybija się do konstrukcji poddasza gwoździami krytym? lub mocuje na pomocą blaszanych zaczepów /pa- zurów/. Zamiast pojedynczych desek można użyć goto- wych płyt drewnianych. 1~4. Pas /wstęgę/ folii izolacyjnej przycina się na szerokość odpowiadającą rozstawowi krokwi, a na- stępnie mocuje się go między krokwiami, przytwierdza- jąc najpierw u góry i u dołu prowizorycznie, a potem na stałe specjalnymi listwami. Kolejną czynnością jest ułożenie izolacji cieplnej. Aluminiową okładzinę materiału izolacyjnego umocowuje się do spodów krokwi specjalnym zszywaczem. Szerokość pasma materiału izo- lacyjnego nie może być mniejsza niż odstęp między krokwiami. Ewentualne nadwyżki materiału obcina się. Styki profilowanych desek obudowy powinny mieć układ przemienny. 5"" 8. Drugi przykład wskazuje, że przytwierdzenie pasa folii izolacyjnej nie nastręcza trudności również w przypadku wzmacniania krokwi za pomocą desek. Folia nie może być zbyt napięta, tzn. powinna być przytwier- dzana do łat dachowych z pewnym luzem. Na izolację cieplną zaleca się użycie mat, gdyż łatwiej je niż inne materiały przymocować do nieregularnej powierz- chni ociosanych krokwi, dzięki czemu tworzą połącze- nie bardziej szczelne. 9-12. Dwa czynniki uzasadniają cofnięcie deskowa- nia w stosunku do dolnej płaszczyzny krokwi: pierwszy - to dobry stan techniczny krokwi, drugi - to uzyska- nie korzystniejszej wysokości użytkowej. Deski o od- powiednio wyprofilowanych brzegach /np. do łączenia na przylgę/ przymocowuje się do łat, które służą jed- nocześnie do przytwierdzenia brzegów materiału izola- cyjnego.
Ogrzewanie
Regulacja dopływu Zawór ter moce g u lacyjny Regulacja mieszalnikowa f N K——S. ^ Termostat wewnętrzny h Pompa cyrku - lacyjna Termostat pokojowy 5 Czujnik temperatury zewnętrznej Centralny regulator .Pompa , _J*es; Mieszalni Palnik Obniżkę zużycia energii można uzyskać nie tylko przez polepszenie ochrony cieplnej elementów i instalacji grzewczych budynku, lecz także przez rozsądne wyko- rzystanie ciepła. Celowi temu służy regulacja ogrzewa- nia. Obok, na marginesie, podano niektóre sposoby pra- widłowej regulacji ogrzewania. 1. Najprostszy, ale najmniej ekonomiczny jest sposób regulacji ogrzewania za pomocą termostatu kotłowego i zaworów grzejnikowych. Regulacja ręczna jest zbyt nie- dokładna. 2. Przez zastosowanie grzejnikowych zaworów termore- gulacyjnych można ustalać temperaturę wody przy każdym grzejniku. Termostat reguluje wielkość przepływu wody gorącej i tym samym ilość ciepła oddawanego do pomiesz- czenia. 3. Usprawnioną regulację ogrzewania uzyskuje się sto- sując zawór mieszalnikowy, wbudowany w przewody dopły- wowe lub odpływowe. Przez zmieszanie w odpowiednich proporcjach ochłodzonej wody powracającej do kotła z ciepłą wodą, wypływającą z kotła, temperatura dopływu w grzejnikach zostaje nastawiona do wartości, która jest potrzebna do ogrzania pomieszczenia odpowiednio do temperatury zewnętrznej. 4. Termostat pokojowy /zakładany w pomieszczeniu mieszkalnym/ steruje pompą cyrkulacyjną. Termostat zapewnia potrzebny dopływ ciepła. Miejsce zainstalo- wania termostatu pokojowego należy wybierać szcze- gólnie starannie, ponieważ temperatura jego otoczenia decyduje o warunkach cieplnych w całym budynku. 5. Zaopatrzenie termostatu w czasomierz pozwala na automatyczną zmianę temperatury o określonej porze. 6. Najekonomiczniejszą eksploatację urządzeń grzew- czych zapewnia ogrzewanie całkowicie automatyczne, sterowane zależnie od temperatury zewnętrznej. Tempe- ratura zewnętrzna jest sygnalizowana przez czujnik do urządzenia centralnego, które z kolei steruje zaworem mieszalnikowym. W ten sposób temperatura wody dopływa- jącej do grzejników regulowana jest odpowiednio do temperatury zewnętrznej.
Poddasze na stropie żelbetowym
Dach ptatwiowy jz poddaszem^ ■ użytkowym^ Dach krokwiowy z poddaszem" nieużytkowym. Materiar* izolacyjny 4 Dach krokwiowy z poddaszem użytkowym, Wypełnienie^ materiałem izolacyjnym Jastrych Jastrych Domy ze stropami żelbetowymi są wprawdzie droższe ani- żeli domy ze stropami drewnianymi, ale żelbetowa kon- strukcja stropów ułatwia adaptację poddasza do celów mieszkalnych pod warunkiem, że w obliczeniach statycz- nych stropu pod poddaszem uwzględniono dodatkowe obcią- żenia go lekkimi ścianami działowymi. Nabywca got
Podłoże i podłoga piwnicy
3 Ptyty jastrychowe Każdą planowaną adaptację pomieszczeń piwnicznych do celów użytkowych musimy rozpocząć cd zbadania, czy podłoga i ściany są wilgotne. Potrzeba ich osuszenia znacznie zwiększa koszty adaptacji. Zlikwidowanie za- wilgocenia podłogi jest łatwiejszym zadaniem niż zli- kwidowanie zawilgocenia ścian. "1. Jeszcze do niedawna uważano, że skutecznym środ- kiem ochrony przeciwwilgociowej podłoża jest petryfi- kacja /zeskalenie/ warstwy żwirowej ułożonej na pły- cie podłoża przez nasycenie żwiru preparatem siliko- nowym. Warunkiem prawidłowego przebiegu procesu pe- tryfikacji jest równomierne rozłożenie się preparatu. Poziom założenia izolacji podłoża nie ma istotnego znaczenia. Ważne jest natomiast, aby ochronę przeciw- wilgociową miały warstwy wierzchnie podłogi. Stałe zawilgocenie leżącego pod izolacją podłoża betonowego nie obniża jego wytrzymałości. 2. Warstwa asfaltu ułożona na płytach korkowych za- pewnia uzyskanie optymalnej temperatury podłogi w piiw- nicy. Przenikaniu wody do płyt korkowych zapobiega fo- lia z tworzywa sztucznego ułożona z jednego kawałka lub ze spawanych pasm folii. 3. Zazwyczaj warstwę izolacyjną chroni się dwiema warstwami papy bitumicznej klejonymi lepikiem na gorą- co. Zastosowanie gotowych płyt jastrychowych - z war- stwą izolacyjną lub bez niej - bądź grubych płyt wió- warstwą daje tę korzyść, że podkład nie wymaga wtedy dłuższego suszenia, które jest konieczne w przypadku jastrychu układanego na mokro. 4. Podłogi z płyt kamiennych nie muszą być zimne. Konstrukcję podłogi zapewniającą dostateczną tempera- turę podłodze pokazano na rysunku. W celu zapewnienia większej skuteczności izolacji termicznej należy za- miast jednej warstwy grubości 4 cm położyć dwie war- stwy materiału izolacyjnego grubości 2 cm każda. Płyty powinny być ułożone tak, by spoiny warstwy górnej po- krywały się ze spoinami warstwy dolnej. Folia pod ja- strychem układanym na mokro zapobiega przenikaniu wody zarobowej z betonu do warstwy izolacyjnej. Kształtowniki stalowe Nowe podtoże Zbrojenie Warstwa bitumiczna uszczelniająca Istniejące podtoże Najwyższy poziom wody
Przebudowa poddasza
Wiele przyczyn wpływa na to, że w większości budynków jednorodzinnych o wysokich dachach drewnianych podda- sza tych budynków przebudowywane są na cele użytkowe, głównie mieszkalne. Według przepisów budowlanych obowiązujących w Polsce przebudowa poddasza na te cele może być dokonana pod warunkiem spełnienia następujących podstawowych wyma- gań: - przebudowa nie obniży dopuszczalnej nośności ele- mentów konstrukcji budynku, - wysokość pomieszczeń poddasza nie będzie mniejsza niż 2,5 m.w budynku stałym lub 2,2 w budynku letni- skowym /przy stropie łamanym lub pochyłym dopuszcza się obniżenie wysokości pomieszczeń poniżej 2,2 m na powierzchni nie przekraczającej 1/8 powierzchni podłogi/, - zostanie zapewnione pomieszczeniom oświetlenie natu- ralne i sztuczne, - pomieszczenia będą wyposażone w odpowiednie urządze- nia ogrzewcze i wentylacyjne, - pomieszczenia będą zabezpieczone przed nadmiernymi stratami i zyskami ciepła, - do pomieszczeń będą prowadziły schody z niżej położo- nej kondygnacji, - elementy obudowy pomieszczeń będą miały właściwą od- porność ogniową. Przepisy te nie odbiegają w zasadzie od przepisów poda- nych w książce z jednym istotnym wyjątkiem: wysokość pomieszczeń poddasza użytkowego w domkach jednorodzin- nych w RFN może wynosić 2,0 m w świetle /rys. 1/. Na rysunkach pokazano przykłady dachów cztero- spadkowych. Ten typ dachu rzadko stwarza warunki do przebudowy poddasza, ponieważ możliwości uzyskania większej powierzchni użytkowej są tu praktycznie nie- wielkie. Strome dachy dwuspadkowe najlepiej nadają się do przebudowy. Przy tego rodzaju dachach można wyko- rzystać pełną powierzchnię poddasza aż do kalenicy i okapu. Kliny pomiędzy boczną ścianą poddasza a dachem oraz stropem można z korzyścią przeznaczyć na schowki albo wnęki na grzejniki co., zaś część przestrzeni strychowej nad belkowaniem stropu poddasza na koje sypialne. -A—A- Przekrój krokwi zaatakowanej przez kleszcza drzewnego 2 Dogodne warunki do przebudowy poddasza stwarzają da- chy o więźbie płatwiowo-kleszczowej, w których płatwie podparte są rzędami słupków. Przed przystąpieniem do przebudowy poddasza należy zbadać, czy drewniane elementy dachu nie zostały na- ruszone przez szkodniki drewna. W przypadku stwier- dzenia obecności szkodników trzeba je zniszczyć i za- stosować środki ochronne. Do najniebezpieczniejszych szkodników drewna należą kleszcz domowy i tzw. czerw drzewny, czyli chrząszcz kleszcza domowego i chrząszcz kołatka domowego. 1 —3. Najbardziej niebezpieczne dla więźby dacho- wej jest zaatakowanie jej przez larwy kleszcza domo- wego. Pozostają one w drewnie do siedmiu lat, a przy sprzyjających ich wegetacji warunkach nawet dłużej. Zaatakowanie drewna przez larwy objawia się występo- waniem w nim wystrzępionych owalnych otworów wylo- towych wielkości 5-10 mm. Otwory te są jednak dość trudne do zauważenia. Nawet niewielka liczba otworów może już świadczyć o całkowitym zniszczeniu drewna. 4. Larwy kołatka domowego, który jest rzadziej spo- tykanym szkodnikiem drewna, są przeważnie zawleczone w starych odstawionych na poddasze meblach. Stosowane są dwie metody zwalczania szkodników drew- na: metoda obciosywania zniszczonego drewna i metoda nawiewu na powierzchnię drewna gorącego powietrza. 5. Metoda obciosywania drewna polega na usunięciu wierzchnich warstw drewna, które ze względu na zawar- tość białka są atakowane przez szkodniki w pierwszej kolejności. Wyżarte przez owady drewno odrąbuje się siekierą a odkryte powierzchnie zdrowego drewna za- bezpiecza się środkami impregnującymi. 6. Metoda nawiewu gorącego powietrza polega na wy- korzystaniu gorącego powietrza jako środka niszczące- go szkodniki, których larwy giną już przy temperatu- rze powyżej 46 stopni. Powietrze podgrzane w nagrzew- nicy do temperatury 80-110°C doprowadza się do prze- strzeni poddasza, poddając jego działaniu drewnianą więźbę dachową. Urządzenie do pomiaru temperatury, umieszczone w środku najgrubszej belki drewnianej, re- jestruje osiągnięcie temperatury niszczącej owady. Po 6-8-godzinnym nagrzewaniu rozpyla się dodatkowo che- miczne środki ochrony drewna. Chrząszcz kotatka, domowego (Anobium punctatum) Wielkość naturalna chrząszcza kotatka domowego
Strop międzykondygnacjowy
Stropy międzykondygnacyjne nie stwarzają w zasadzie problemów przy ich 'ocieplaniu. Jeśli pomieszczenia w sąsiadujących & pionie kondygnacjach są jednakowo ogrzewane, ciepło nie może wędrowaó przez strop w tę i z powrotem. Praktycznie jednak w przeważającej liczbie przypadków należy oczekiwać występowania w takich pomieszczeniach odmiennych temperatur. Warstwa izolacyjna, wbudowana w stroo w zasadzie tyl- ko w celu wytłumienia dźwięków uderzeniowych /odgło- su kroków/, przeszkadza przepływowi ciepła od ciep- lejszej do zimniejszej części budynku. 1. Na stropie żelbetowym położona jest drewniana podłoga /parkiet/. Deski podłogowe^odizolowane są od stropu warstwą filcu. Podłogę poziomuje się za pomo- cą drewnianych klinów wbitych między legar podłogo- wy i podkładkę filcową. t 2. Normalnie jako podkład "pływający" pod podłogą stosuje się jastrych betonowy ułożony na warstwie materiału izolacyjnego. Zaizolowanie stropu od spodu jest konieczne wtedy, gdy pod stropem znajduje się wolna przestrzeń powietrza bądź brama wjazdowa. 3. Wytłaczane piankowe folie polietylenowe grubości 5 mm zapewniają skuteczną izolację przeciwdźwiękową stropu. Elastyczność folii pozwala na bezpośrednie wywinięcie jej na przylegającą ścianę, co eliminuje potrzebę użycia do izolacji ściany specjalnych taśm cokołowych. 4. Tradycyjna technologia układania podłóg o posadz- ce ceramiczne na stropach z belek drewnianych zosta- ła tu usprawniona przez wprowadzenie nowego rodzaju zaprawy. Zaprawa ta, przygotowana z cementu, piasku i kauczuku, przejmuje ewentualne ruchy stropu. Nowoś- cią jest również zaizolowanie drewnianej konstrukcji stropu folią ze sztucznego tworzywa grubości 4 mm. Płytki posadzki układa się w ten sposób, że wciska się je po prostu w zaprawę aż do wypełnienia spoin. O. Pokazano tu zazwyczaj stosowaną konstrukcję pod- łogi. , 6. Podatne na przenikanie dźwięków stropy belkowe izoluje się od góry i od dołu. Dolna wykończeniowa część stropu nie może mieć żadnych miejsc bezpośred- niego styku z częścią górną, stanowiącą konstrukcję nośną stropu.
Strop drewniany
W budynkach z poddaszem nie zabudowanym osłonę ciepl- ną wnętrza budynku stanowią ściany zewnętrzne i strop ostatniej kondygnacji. W przypadku zabudowy poddasza osłona izolacyjna zostaje podniesiona aż ponad kale- nicę. Wykonanie osłony izolacyjnej dachu drewnianego jest dość kłopotliwe ze względu na występowanie w takim dachu trudnych do zaizolowania połączeń elfimen- tdw, jak np. połączenia muru ze skosem dachu. 1 — 4 * Na rysunku 1 pokazano szczegół wymienionego wyżej połączenia w dachu o ustroju krokwiowym, zaś na rysunku 3 - w dachu o ustroju płatwiowym. Rysunki 2 i 4 ilustrują połączenie połaci dachowej z murem i sposób ocieplenia go przez przedłużenie izolacji po- ziomej stropu. 5. Przy zabudowie poddasza należy przede wszystkim ułożyć podłogę. W przypadku podłogi drewnianej skła- da się ona ze ślepej podłogi, warstwy wyrównawczej z kruszywa lub z betonu lekkiego oraz właściwej podło- gi wykonanej z desek struganych łączonych na wpust. Jako ochronę przed wilgocią stosuje się folię izola- cyjną. Górne powierzchnie belek stropowych wykłada się filcem. Deski podłogowe przybija się do ułożonych obok legarków. Sięgają one aż do deski okapowej, dzięki czemu - przy cofniętej obudowie połaci dacho- wej - podłogę można ułożyć również w polu pomiędzy krokwiami. 6. Stare spaczone podłogi z desek nie muszą być rozbierane. Wykorzystać je można jako podkład pod konstrukcję nowej podłogi. Pracę zaczynamy od ułoże- nia na starej podłodze, po jej zaimpregnowaniu.środ- kiem grzybobójczym, płyt izolacji cieplnej. W miejs- cach styku izolacji ze ścianami, krokwiami, podporami i połacią dachu izolację należy wyłożyć do góry. Pły- ty izolacyjne pokrywa się płytami wiórowymi grubości 2,5 cm, stanowiącymi podkład pod posadzkę. Płyty wió- rowe o małych formatach muszą mieć krawędzie łączone na pióro i wpust. Na takim podkładzie układa się po- sadzkę z płytek z drewna ciętego w poprzek słojów lubj z gotowych płyt mozaikowych, mocując je do podkładu klejem lub gwoździami. Płyty posadzki powinny pokry- wać spoiny pomiędzy płytami wiórowymi. Dach z poddaszem 4 użytkowym Izolacja
Strop nad piwnicą
Strop nad piwnicą oddziela strefy pomieszczeń o róż- nej temperaturze. Materiały izolujące strop od dźwię- ków uderzeniowych -nie stanowią dostatecznej przegro- dy dla przepływu ciepła z góry do dołu. Zachowanie zasady układania izolacji cieplnej od "zimnej". stro- ny przegrody nie sprawia tu trudności. Strop piwnicy izoluje się od spodu za pomocą przepony izolacyjnej. Do wyboru są dwie metody wykonania takiej przepony: pierwsza polega na uprzednim zmontowaniu przepony na ruszcie z łat, który mocuje się następnie do stropu kołkami, druga - na bezpośrednim przyklejeniu materia łułu izolacyjnego. Pierwszą metodę stosujemy wtedy, gdy wysokość pomieszczenia na to pozwala lub gdy chce my zamaskować przewody rurowe przymocowane do stropu albo gdy warunki miejscowe wymagają ułożenia szcze- gólnie grubej warstwy materiału izolacyjnego. Metodę klejenia stosuje się wtedy, gdy powierzchnia stropu jest równa i wysokość pomieszczenia niewielka. 3. Łaty rusztu przymocowuje się do stropu kołkami. Można zastosować kołki wstrzeliwane za pomocą specjał nego pistoletu /rys. 1/. Siłę ładunku należy dostoso- wać do twardości betonu stropu. Odstępy między łatami dobiera się zależnie od masy /ciężaru/ płyt izolacyjnych. Jeśli nie są stawiane żadne specjalne wymagania co do wyglądu pomieszczeń piwnicznych, stronę zewnętrzną płyt wystarczy tylko pomalować. Powierzchnię stropu można również otynko- wać, ale trzeba wtedy osiatkować styki płyt. Wygod- niejsze do stosowania są cienkowarstwowe tynki oparte na lateksach żywic syntetycznych. Szczególnie sku- teczną izolację osiąga się wtedy, gdy przestrzenie między łatami są wyklejone twardym tworzywem Dianko- wym. 4. Do wykonania przepony izolacyjnej metodą kleje- nia możemy użyć płyt łączonych na wpust i obce pióro. Zaletą takiego łączenia /rys. 2/ jest zachowanie peł- nej izolacyjności płyt również w miejscach ich styków Na płytach półsztywnych nakłada s^ę klej punktowo. Sztywne płyty pokrywa się klejem za pomocą szpachli ząbkowanej.
Styki muru z oknami I drzwiami
Styki muru z oknami i drzwiami /patrz rysunki na mar- ginesie/ są elementami, które muszą być uwzględnione w podejmowanych środkach ochrony ciepła w budynku. Rozwiązania styku są zależne od położenia warstwy ma- teriału izolacyjnego.
Tynkowanie poddasza
Tradycyjne tynkowanie powierzchni ścian zaprawą wa- pienną lub gipsową byłoby korzystne dla mieszkania na poddaszu. W przeciwieństwie do płyt suchego tynku' trochę grubsza odeń warstwa tradycyjnej zaprawy aku- muluje ciepło, co jest bardzo ważne dla mikroklimatu pomieszczenia."* Tynk taki wykonuje się w ten sposób, że do deskowania ażurowego przymocowuje się, jako nośnik zaprawy, maty trzcinowe /rys. 1/ lub taśmy że- browe ciętociągnione /rys. 2/, a następnie pokrywa się je warstwą tynku grubości 1,5 cm. Mniej praco- chłonne są nakładane prostą techniką cienkie /gruboś- ci 3 mm/r jednowarstwowe, zacierane na ostro masy tyn- karskie. Na podkład pod tynk mogą być użyte nawet pły ty izolacyjne. Twarde płyty piankowe /rys. 3/ o profi lowanej powierzchni muszą być przed otynkowaniem po- kryte tkaniną zbrojeniową z włókna szklanego. Lekkie płyty z wełny drzewnej /rys. 4/ wymagają pokrycia ich siatką tynkarską tylko na stykach. Do izolacji wewnętrznej poddasza korzystne jest sto- sowanie płyt trzywarstwowych, w których warstwy zewnę trzne stanowią płytę z wełny drzewnej, warstwę zaś wewnętrzną - twarda pianka polistyrenowa. 5. Ostatni przykład obudowy ścian o skosach podda- sza pokazuje sposób przejścia od nachylonej płaszczyz ny dachu do bocznych ścian poddasza. Maty izolacyjne muszą być szczególnie starannie układane w miejscu połączeń bocznych ścian poddasza z konstrukcją nośną dachu. Boczne umocowanie mat listwami zapobiega póź- niejszemu obsuwaniu się lub oderwaniu materiału izo- lacyjnego. 6. Deskowanie oszczędnościowe /ażurowe/ stanowi w tyra rozwiązaniu pokrycie mat izolacyjnych. 7. Lekkie płyty wielowarstwowe pokrywa się tynkiem, którego spodnią warstwę stanowi obrzutka, górną - war stewka tynku zatartego. Styki płyt i naroża ścian na- leży przed otynkowaniem pokryć pasami siatki tynkar- skiej. Deski obudowy przybijamy w małych odstępach. W ten sposób uzyskuje się mocny podkład pod obudowę i ułatwia zamocowanie do ściany innych elementów wbu- dowywanych i haków.
Urządzenia sanitarne
Temperatura w łazience /22 do 24°C/ musi być wyższa niż w pozostałych pomieszczeniach. Łazience należy szczególnie zapewnić dobrą ochronę cieplną. Drzwi muszą się dobrze zamykać, a okna w żadnym przypadku nie mogą być pojedynczo szklone. 1~3J Ustawienie wanny przy ścianie okiennej jest niekorzystne, utrudnia użytkowanie wanny i dostęp do okna. Ponadto napływ zimna od okna przeszkadza w ką- pieli. Podwójne oszklenie okna nie przynosi w tym względzie istotnej poprawy. 4. Prócz działań ogólnych w zakresie ochrony ciep- lnej, do których należy zaliczyć prawidłowe usytuo- wanie urządzeń sanitarnych, można również niektóre z tych urządzeń izolować bezpośrednio. Do izolowania wan- ny stosuje się np. odpowiednio ukształtowane bloki z tworzywa piankowego, które wypełniają wnęki pod wanną i całkowicie obejmują korpus wanny. W bloku takim po- zostawiane są otwory dla urządzeń rewizyjnych i insta- lacji. Dodatkową zaletą bloków jest możność bezpośred- niego przyklejenia do nich okładziny z płytek glazuro- wanych, dzięki czemu zbędne jest obmurowywanie wanny. 5. Hanny wbudowane i inne urządzenia, do których izolowania nie można zastosować prefabrykowanych blo- czków z tworzywa piankowego, izoluje się płynną masą piankową. Masę piankową zaleca się stosować przede wszystkim do urządzeń sanitarnych wykonanych ze stali. Wanny akrylowe dzięki niskiemu współczynnikowi prze- nikania ciepła mogą być użytkowane bez izolacji
Uszczelnianie dachu folią Izolacyjną
Wytwarzane w ostatnich łatach folie izolacyjne pozwa- lają na odejście od tradycyjnych technologii wykony- wania izolacji z zastosowaniem deskowania i materia- łów bitumicznych w rolach. Folie te składają się z trudno palnego wzmocnionego tkaniną polietylenu. Są one wytrzymałe na rozerwanie i niewrażliwe na tempe- raturę. Pozostawienie w materiale drobnych porów za- pewnia wymianę powietrza od wewnątrz i z zewnątrz, bez zmniejszania pyło- i wodoszczelności materiału. 1,2. Folię izolacyjną, w przypadku wymiany pokry- cia dachu, rozpina się na krokwiach równolegle do o~ kapu. Folię można przymocowywać także niżej, w polach między krokwiami, co jest mniej korzystne, gdyż woda może przedostawać się między folię i krokiew. Folia rozpinana jest luźno wskutek, czego swobodnie zwisa, zapewniając przewietrzanie dachu i zbierając przedo- stającą się wodę. 3. Folia izolacyjna nie może być przeciągana ponad kalenicę, lecz musi kończyć się 5 cm przed szczytem w celu umożliwienia odpływu powietrza na zewnątrz. 4. Deska okapowa musi mieć taką szerokość, aby na pasie /wstędze/ folii nie tworzyły się fałdy sprzy- jające gromadzeniu się wody przy okapie. 5■ Wolne brzegi folii, powstające przy wycinaniu otworów, umocowuje się do łat dachowych, naciągając folię tak, aby krawędzie otworu zostały lekko pod- niesione. Ściekająca woda odpływa wówczas od otworu. 6. Przy wycinaniu w folii otworów w miejscach wła- zów lub świetlików w połaci dachowej wykłada się do góry szerokie na 20 cm pasy folii, które formuje się w postać rynienki mającej za zadanie odprowadzanie wody. 7. Wokół wystających z połaci dachowych elementów murowanych wykłada się folię do góry. 8-10 •Gonty papowe z zakładką lub bez zakładki, u- kładane razem z dachówkami, stanowią dobrą ochronę dachu przed działaniem czynników atmosferycznych. Uszczelnienie pokrycia przez zasmarowanie styków da- chówek usztywnia połać dachową i czyni ją odporną na wichury. W przypadku krycia dachu na nowo co trzecią dachówką mocujemy za pomocą haka przeciww.iatrowego. Otwarta kalenica
Wiadomości ogólna
Na poszczególne elementy budynku działają liczne ze- wnętrzne i wewnętrzne czynniki klimatyczne. Niektóre spośród tych czynników ilustruje obok umieszczony ry- sunek. Tradycyjne metody budowy, uwzględniające w dostatecz- nym stopniu wpływ czynników klimatycznych, ukształto- wały się w wyniku doświadczeń uzyskanych przez całe stulecia. 9 Wzrost wymagań użytkowników mieszkań i wprowadzenie nowych materiałów budowlanych doprowadziły do tego,że stare metody budowania zastąpione zostały obecnie me- todami nowoczesnymi. Błędy i szkody, które wystąpiły w budownictwie w wyniku'Stosowania nowych materiałów w konstrukcjach wznoszonych wg dawnych metod budowa- nia, zmusiły uczestników procesu budowlanego do do- kładniejszego zbadania poszczególnych materiałów i ich właściwości fizycznych. Okazało się, że poszcze- gólne materiały w różnym stopniu spełniają stawiane im wymagania. Podczas gdy dawne, masywne, zwarte, je- dnolite konstrukcje mogły sprostać działaniu warunków atmosferycznych dzięki swej grubości, dzisiejsze o- szczędne pod względem wymiarów konstrukcje muszą być w tym celu składane z kilku warstw, z których każda ma do spełnienia inne, odpowiednie do ich właściwoś- ci zadania. Materiały izolacyjne, wytwarzane obecnie w szerokim asortymencie, mają za zadanie ochronę pomieszczenia przed zimnem i hałasem, przy czym bardzo korzystne jest, iż do obu celów może być zastosowany ten sam materiał. Materiały do izolacji cieplnej są podatne na zawilgocenie, należy je więc chronić przed wilgo- cią za pomocą materiałów przeciwwilgociowych, które tworzą oddzielną grupę materiałów. Porcie ■ gruntu •Rosa.'. Kondensat Woda . -tflLHJ ■a. . -v-1 . i 0 0 »° A C Izolacja z: wetny mineralnej wetny szklanej polistyrenu polietylenu filcu kokosowego korka o lepiszczu bitumicznym korka filcu organicznego filcu syntetycznego Folia aluminiowa Folia aluminiowa Izolacja z: wetny mineralnej wełny szklanej
Wzmacnianie i wyrównywanie krokwi
1, Krokwie dachowe, zaatakowane przez szkodniki drewniane, mogą, nawet po zniszczeniu szkodników me- todą gorącego powietrza, nie spełniać już swych funk- cji statycznych, dlatego też muszą być wzmocnione. 2. Mocno ociosanych krokwi nie można wzmacniać des- kami, lecz za pomocą bali lub krawędziakdw. Mocowanie nowych elementów krokwi do murłat bądź płatwi jest dość skomplikowane, dlatego też czynności te powinien wykonać cieśla. 3. Dwie deski przymocowane symetrycznie do krokwi przejmują ciężar dachu spoczywający na krokwi. Połą- czenie desek z krokwią jest prawidłowe wtedy, gdy gwoździe mocujące deski przechodzą przez cały prze- krój na wylot i wolne ich końce zagięte są na desce. Takiego sposobu wzmocnienia krokwi nie należy stoso- wać w przypadku poważnego naruszenia struktury drew- na przez szkodniki. 4. Przybicie odeskowania ukośnych powierzchni ścian bezpośrednio do krokwi rzadko jest możliwe, ponieważ nawet przy bardzo starannym wykonaniu więźby dolne krawędzie krokwi nie leżą dokładnie w jednej płasz- czyźnie. Jednakowy poziom płaszczyzn krokwi można uzyskać przez zastosowanie podkładek wyrównujących. 5,6. W przypadku adaptacji poddasza do celów użyt- kowych konieczne jest wbudowanie weń stropu i ścian, które w zależności od kształtu i wysokości dachu mo- gą mieć poszczególne elementy płaszczyzn pionowe, po- ziome lub pochyłe. Krawędzie przecięcia płaszczyzn takich elementów muszą być równoległe, w przeciwnym przypadku bowiem sąsiadujące spoiny rozchodzą się klinowo, co brzydko wygląda. Również dopasowanie płyt okładzinowych o dużej powierzchni jest w miejscach przecięcia płaszczyzn ścian kłopotliwe ze względu na konieczność wykonania ukośnych przecięć ich krawędzi. Wyrównanie płaszczyzn krokwi wykonuje się praktycznie w tej sposób, że między pierwszą i ostatnią krokwią napina się sznur i wg sznura przymocowuje się do po- zostałych krokwi podkładki wyrównujące. Odległości sznura przy wyznaczaniu położenia stropów, powierz- chni międzykrokwiowych i ścian bocznych poddasza mu- szą być bardzo dokładnie odmierzone. Stara krokiew
Właz dachowy i okno wcięte w połać dachową
Kominiarz musi przedostawać się przez poddasze na dach zwykle przez otwór w dachu wielkości czterech dachówek. W przypadku przeróbki poddasza trzeba otwo- ry te zastąpić oszklonymi włazami. Przykłady takich okienek-włazów pokazano na rys. 1 do 3. Włazy wycho- dzące ze stryszka ponad rozbudowanym poddaszem, poło- żone obok komina, muszą być dostępne za pomocą scho- dów wciąganych albo drabinki. 4. Rysunek konstrukcji okna wciętego w połać dacho- wą ilustruje trudność jego budowy. Wszystkie krokwie, które mają być wycięte, muszą być w pozostałej swej górnej części osadzone na belce nadproża drzwi bal- konowych. Ponad drzwiami powstaje nowy okap, którego rynna kieruje wodę opadową na przylegającą połać da- chową. 5. Dolny okap zabezpiecza się belką konstrukcyjną, do której przymocowuje się gwoździami przycięte dol- ne korice krokwi. Belkę osadza się na podmurówce. Pod- murówka powinna być uszczelniona przez doprowadzenie i wyłożenie na jej ściankę izolacji przeciwwilgocio- wej tarasu. Pozostałe pod krokwiami klinowe przestrze- nie należy wypełnić materiałem izolacyjnym. Górną krawędź balustrady, w jej styku z poszyciem dachowym, przykrywa się blachą cynkową. Wysokość balustrady po- winna wynosić 90 cm. Posadzkę tarasu przed oknem wykonuje się w taki sam sposób jak wierzchnią warstwę stropodachu płaskiego przystosowanego do chodzenia. Pomiędzy bitumicznymi warstwami uszczelniającymi układa się izolację ciepl- ną, chroniącą pomieszczenia położone pod tarasem. Płytki tarasowe układa się luźno lub na zaprawie. Styk płytek ze ścianą tarasu należy uszczelnić mate- riałem o trwałej elastyczności. Szczególny problem w niektórych przypadkach może stanowić odprowadzenie wody z tarasu. W celu uniknięcia przenikania wilgoci należy cokół drzwi balkonowycn wyprowadzić na wyso- kość 15 cm ponad powierzchnię posadzki tarasu.
Ściana zewnętrzna piwnicy
1. Tak wygląda prawidłowo wykonana izolacja piwni- cy. Na wysokości fundamentu biegnie wokół budynku dren /sączek/. W przypadku budynku o dużej powierz- chni rzutu poziomego przeprowadza się pod budynkiem sączki dodatkowe. Woda zbierająca się w perforowa- nych giętkich rurach z PCV spływa do dołu chłonnego, kolektora /wody powierzchniowe/ lub, wyjątkowo, prze osadnik piaskowy do wpustu deszczowego. Przewody od- wadniające okłada się grubym żwirem. Dno dołu zasy- puje się piaskiem ^.ub żwirem zagęszczając go warstwa- mi. Nie należy dołu zasypywać gruntem spoistym, po- nieważ bardzo drobne cząstki gruntu zatykają otwory w sączkach drenarskich. Zasypka z grubego żwiru wy- konana wokół budynku ma na celu oddzielenie go od gruntu macierzystego, dzięki czemu powłoka bitumicz- na ściany jest chroniona przed korzeniami roślin. Właściwą ochronę przeciwwilgociową muru spełnia wie- lowarstwowa powłoka z lepiku nanoszona na zimno łub na gorąco. Podciąganiu wody kapilarnej od fundamentu do góry muru zapobiegają przechodzące przez przekrój ściany poziome warstwy izolacji przeciwwilgociowej /jedna u dołu, druga u góry/. W przypadku zawilgocenia muru nie ma innej rady niż odkopanie go i wysuszenie. Poziomych izolacji nie można wymieniać. Przez wykonanie zewnętrznego od- wodnienia zatrzymuje się większą część napływającej w kierunku ściany wody. Zawilgocenie muru w zasadzie nie powoduje utraty jego wytrzymałości. 2. Mechaniczną ochronę ścian piwnicznych przy ukła- daniu warstw żwiru w wykopie stanowią azbestowo-ce- mentowe płyty faliste. 3. Izolacja i okładzina wykonana jest tu tak jak w przypadku ścian zewnętrznych. Przedstawiono tu dwa sposoby wykonywania okładzin przy zastosowaniu płyt gipsowo-kartonowych oraz deskowania drewnianego. Izo- lacja z asfaltu lanego układana jest na warstwie spe- cjalnej folii odpornej na temperaturę, luźno ułożone; na podłożu. Brak takiej folii może przy odkształce- niach podłoża powodować pękanie asfaltu. Klejone piryty izolacyjne taty 4/6 cm Mata izolacyjna Deskowanie Asfalt wylewany ■ Warstwa rozdzielająca np.' folia Izolacja bitumiczna na lepiku na gorąco Warstwa gruntująca Izolacja bitumiczna Ptyta gipsowo- - kar tonowa Pierwsza warstwa izolacyjna Pomieszczenie piwniczne, jeśli ma być użytkowane do celów mieszkalnych, musi być suche. Jedyną metodą trwałego zabezpieczenia pomieszczenia piwnicznego przed wilgocią jest zaopatrzenie jego ścian z ze- wnątrz w skuteczną izolację przeciwwilgociową. W tym celu budynek musi być odsłonięty aż do fundamentów. Błędem byłoby, gdybyśmy równocześnie z izolacją prze- ciwwilgociową nie wykonali izolacji cieplnej. Prze- mawiają za tym, po pierwsze, względy fizyki budowli, po wtóre to, że elementy izolacji cieplnej o wyso- kości całej kondygnacji łatwiej jest montować z ze- wnątrz , Szczególną trudność sprawia ułożenie izolacji bitumi- cznej na surowym murze, dlatego też powierzchnię mu- ru należy przed położeniem izolacji co najmniej prze- trzeć zaprawą tynkarską. Oprócz dwu zwyczajowo sto- sowanych technik nakładania powłok izolacyjnych, tj. lepiku na zimno lub na gorąco, rozwinięta jest także technika wykonywania izolacji z samoprzylepnych taśm izolacyjnych. W przypadku stosowania powłok z lepiku na gorąco wymagane jest naniesienie przynajmniej dwu grubych warstw lepiku na całej powierzchni ściany. Wykonując te prace we własnym zakresie należy wypoży- czyć specjalny kocioł do podgrzewania lepiku. Masa musi być podgrzana do temperatury 180°C. Przy wykonywaniu izolacji z lepiku układanego na zim- TIO należy chronić drogi oddechowe przed trującymi pa^ rami rozpuszczalnika. Nakładanie lepiku należy kilka- krotnie powtórzyć. 1~3. Jeśli mur po nałożeniu nań gruntującej wyrów- nującej warstwy zaprawy stanowi dostatecznie gładkie podłoże, można zastosować do zaizolowania go, po wy- suszeniu, specjalne taśmy uszczelniające. Taśmy ta- kie, przyklejane na zakład, tworzą jednolitą, bardzo mocno związaną z podłożem powłokę. 4. W przypadku gdy izolacja cieplna zagrożona jest zawilgoceniem, należy wybrać na izolację materiał o zamkniętych porach. Izolacja chroniona jest okładzi- ną z bloków drążonych /pustaków/. Bloki ułożone na puste spoiny działają jak warstwa filtracyjna i umoż- liwiają szybkie odprowadzenie spływającej po elewacji wody deszczowej do drenów. V (W,
ściana zewnętrzna
1.2. W porównaniu z izolacją założoną z zewnątrz izolacja wewnętrzna jest 4-7-krotnie tańsza. Ścianę można zaizolować od wewnątrz niezależnie od pogody i bez stosowania dodatkowej konstrukcji zabezpiecza- jącej warstwy izolacyjnej. Pod względem technicznym lepsza jest jednak izolacja zewnętrzna, ponieważ: ważna dla mikroklimatu pomieszczeń zdolność ściany do akumulowania ciepła zostaje zachowana, ściany działowe i stropy nie przerywają przepony izolacyj- nej, wszystkie części budynku są ocieplane równomier- nie, przewody wodne i kanalizacyjne nie zamarzają, naprężenia między częściami budynku powodujące ich pęknięcia są wyeliminowane. Prócz tego nie potrzeba obawiać się zawilgocenia ściany, spowodowanego wykrap laniem się pary wodnej. Aspekty fizyki budowli prze- mawiające za izolacją zewnętrzną są tak ważne, że te- mat ten omówiony jeszcze będzie osobno. Poniżej podajemy praktyczne przykłady wewnętrznej izo lacji ściany. 3. Do izolacji wewnętrznej ścian stosowane są po- wszechnie płyty warstwowe zespolone o wysokości kon- dygnacji, składające się z płyty gipsowo-kartonowej i warstwy izolacyjnej z polistyrenu lub włókna mineral- nego. Płyty takie przymocowuje się do ściany zaprawą lub klejem. Po zamocowaniu płyt szpachluje się ich styki, a następnie tapetuje lub maluje. Wymagania ochrony przeciwpożarowej można spełnić przez zastoso- wanie niepalnych płyt warstwowych z wełny mineralnej i płyt gipsowo-kartonowych. 4. Odmienna w sposobie wykonania jest metoda, w któ rej warstwę izolacyjną i warstwę licującą układa się w dwóch operacjach roboczych. Grubość i rodzaj mate- riału izolacyjnego można ustalić samemu. Producenci płyt dostarczają już gotowe mieszanki zaprawy lub gip su do przymocowania płyt. Dokładne wskazówki montażu izolacji tą metodą podane są w dziale ochrony przeciw dźwiękowej. Tego typu izolacja mocowana na zaprawie przynosi także poprawę ochrony przeciwdźwiękowej.