WIEK SZKOLNY
Dziecko we wcześniejszym okresie szkolnym cechuje duża dynamika rozwoju fizycznego i psychicznego. Przyrost wzrostu wynosi przeciętnie ok. 5 cm rocznie, przyrost wagi średnio 2—2,5 kg. W związku z intensywnym rozwojem mięśni, kości i stawów, młody ustrój narażony jest na wady i zaburzenia statyki, jak np. skrzywienia kręgosłupa, nieprawidłową postawę, płaskie stopy i inne. Dlatego też w tym okresie należy bacznie obserwować rozwój fizyczny dziecka.
Osiągnięcie dojrzałości szkolnej pociąga za sobą pierwsze konkretne obowiązki. Zabawa, która do tej pory wyłącznie absorbowała umysł dziecka," przestaje odgrywać dotychczasową główną rolę. Jej miejsce zaczyna zajmować nauka szkolna, w związku z czym wyobraźnia i procesy myślowe stają się coraz bardziej kontrolowane. Nauka rozwija zdolność spostrzegania dziecka, przede wszystkim w zakresie wrażeń wzrokowych i słuchowych. Spostrzeżenia nabierają z kolei cech świadomej i celowej obserwacji. Zakres pojęć dziecka wyraźnie wzrasta, następuje ich systematyzowanie i wiązanie w związki przyczynowe. Myślenie staje się coraz bardziej logiczne. Dziecko opano-
1 Histeria jest jedną z odmian nerwic, występuje u osób ze skłonnością do zmiennych i nadmiernych przejawów uczuć i wyraża się drażliwością, wybuchowością, teatralnością itp.
Egocentryzm jest to sposób myślenia lub działania jednostki uznającej siebie za centrum wszystkiego. U dzieci przejawia się on dosyć często w mówieniu i postępowaniu.
Agresja jest to zachowanie się, objawiające się wyładowaniem niezadowolenia w postaci bicia, niszczenia, znęcania się, wymyślania itp.
Frustracja jest to stan przykrego napięcia emocjonalnego (płacz, gniew, agresja) związanego z przeszkodami — inaczej — konfliktami życiowymi, z którymi jednostka czasowo lub stale nie może sobie poradzić.
wuje umiejętność wyrażania swoich myśli w formie słowa mówionego i pisanego. Prawie u 10% dzieci uczęszczających do szkoły stwierdza się dysleksję, czyli trudności w pisaniu i czytaniu. Dysleksja może być przyczyną niepowodzeń szkolnych, często uniemożliwiających osiągnięcie wyników zgodnych z poziomem intelektualnym i rzeczywistymi wiadomościami dziecka.
W okresie szkolnym następuje wdrażanie dziecka do pełniejszego udziału w życiu gromadnym. Współżycie z otoczeniem zmusza do zastosowania się do rygorów społecznej dyscypliny, koleżeńskości i współdziałania grupowego zarówno w szkole jak i poza szkołą.
Dziecko powinno być odpowiednio przygotowane do przejścia ze środowiska rodzinnego do grupy społecznej środowiska szkolnego. W domu stanowi ono często główny ośrodek zainteresowania, szczególnie gdy jest jedynakiem. W klasie staje się jednym z wielu i nie zawsze potrafi się dostosować do nowej sytuacji. Męczy je i nuży dyscyplina szkolna, pewna monotonia dnia szkolnego, brak ruchu i długie siedzenie w ławce szkolnej. W tym okresie mogą powstawać u dziecka stany nerwicowe i konflikty, krnąbrność, a czasami bojaźli-wość i nieporadność.
Stosowanie właściwych metod wychowawczych przy ścisłej współpracy rodziców i nauczycieli, obserwacja i fachowa kontrola zdrowia fizycznego i psychicznego dziecka, pomoc w nauce, jeśli zachodzi tego potrzeba, uwzględnianie potrzeb materialnych w zakresie spełnienia obowiązku szkolnego, ułatwianie uczestnictwa w pracach kulturalno-oświatowych oraz w uprawianiu ćwiczeń fizycznych — to najważniejsze czynniki, które działają na prawidłowy rozwój pełnej osobowości dziecka w młodszym wieku szkolnym.