ROZRYWKI
O racjonalnym wypoczynku nie może być mowy bez uwzględnię nia w planie zajęć codziennych pewnego czasu na rozrywki. Umiejęt
ność właściwego organizowania sobie czasu wolnego od zajęć jest jedn
z cech świadczących o kulturze człowieka. Trudno jest podać jaką
uniwersalną receptę, gdyż rozrywki dobieramy sobie z reguły w za
leżności od własnych upodobań. Niemniej jednak, podobnie ja
w odniesieniu do innych form wypoczynku — również rozrywki na
leży urozmaicać, gdyż i tutaj monotonia nie jest wskazana. W miar
możliwości należy też tak dobierać rozrywki, aby równocześnie odno
sić z nich jakieś trwalsze korzyści. W praktyce chodzi więc o to, aby nie tylko chodzić okresowo do kina czy teatru, ale aby odpowiednio dobierać sobie repertuar. Podobne uwagi odnieść można do innych form rozrywek, a zwłaszcza do korzystania z programu telewizji. Zbyt długie oglądanie programu jest niewskazane ze względów zdrowotnych (notowano np. różne schorzenia oczu, szczególnie u dzieci), a ponadto pochłania czas, a tym samym eliminuje możliwości stosowania innych form wypoczynku czynnego.
W korzystaniu z rozrywek obowiązywać powinno, tak jak i w innych dziedzinach działalności człowieka, zachowanie umiaru. Nie przeszkadza to, oczywiście, w kultywowaniu jakichś sprecyzowanych zainteresowań własnych. Większość ludzi ma swoje zamiłowania, swoje ulubione formy spędzania czasu wolnego i otoczenie uznaje to zwykle za element pozytywny. Chodzi jedynie o to, aby nie ograniczać się wyłącznie do „hobby", aby nie wpaść w przesadę.
Dla wielu jeszcze ludzi pojęcie rozrywki kojarzy się z lokalem rozrywkowym. Jest to jednak skojarzenie związane co najwyżej z nazwą, gdyż trudno uznać za rozrywkę parogodzinny pobyt w pomieszczeniu zadymionym, z reguły nie wietrzonym, pobyt zbyt często połączony z konsumpcją alkoholu. Bardziej właściwa byłaby tu nazwa — antyrozrywka. To samo zresztą może dotyczyć niektórych spotkań towarzyskich w lokalach prywatnych. Oczywiście nie należy i tutaj sprawy generalizować — spotkania towarzyskie z muzyką, tańcami, bezsprzecznie stanowią jedną z form rozrywek, pod warunkiem jednak, że są odpowiednio zorganizowane, że nie uczęszczamy na niezbyt często, i że nie trwają zbyt długo, tzn. nie burzą rozkładu zajęć lub nie pociągają za sobą uczucia wyczerpania w dniu następnym
Rodzina stanowi najmniejszą, a zarazem podstawową komórkę społeczną, zwaną również mikroorganizmem społecznym. Rola rodziny polega przede wszystkim na stworzeniu środowiska dla wychowania potomstwa oraz na zapewnieniu dzieciom właściwych warunków rozwoju. Mówiąc o właściwych warunkach należy pamiętać, że nie ogranicza się to do zapewnienia warunków materialnych, ale przede wszystkim warunków właściwego rozwoju psychicznego każdego osobnika.
Struktura rodziny ludzkiej jest zmienna. Nie we wszystkich cywilizacjach rodzina funkcjonuje na zasadzie identycznego modelu. Istnieją cywilizacje, w których istnieją związki poligamiczne (jeden mężczyzna posiada kilka żon), rzadziej — związki poliandryczne (jedna kobieta posiada kilku mężów). Mówimy o rodzinie matryjar-chalnej — kiedy istnieje przewaga wpływu kobiety, lub patryjarchal-nej — kiedy głową rodziny jest mężczyzna. Niezależnie od struktur cywilizacyjnych, na przestrzeni wieków ulegał zmianie model małżeństwa i rodziny nawet w naszej cywilizacji. W pewnych okresach małżeństwo służyło zabezpieczeniu umów i paktów (rodziny królewskie i magnackie), zabezpieczeniu majątku lub utrwalaniu pozycji społecznej. Oczywiście w tych warunkach małżeństwo nie mogło zabezpieczać szczęścia małżonkom, nie o to zresztą chodziło. Ostatnie dziesięciolecia w naszym kraju spowodowały powstanie zupełnie innego modelu rodziny. Przy ogromnej różnorodności małżeństw, motywów jego zawierania, układów wzajemnego podporządkowania i dominacji — można pokusić się o wskazanie pewnych cech charakterystycz-
nych współczesnych małżeństw polskich. Cechami takimi są: równo-rzędność obu małżonków i zanik dominacji mężczyzny oraz swoboda dobierania współmałżonków przy odrzuceniu ograniczeń religijnych, klasowych, środowiskowych itp. Mówiąc inaczej — w Polsce obecnie żenią się ludzie nie według decyzji rodziców, a własnego upodobania. Taka struktura małżeństw oczywiście może łatwiej zapewnić szczęście małżonkom.
Jak powiedzieliśmy wyżej, rodzina jest pewnym związkiem społecznym. Społeczeństwo jest zainteresowane w tym, by zawierane małżeństwa były szczęśliwe i prawidłowe. Splata się tu interes jednostki i społeczeństwa.
Tylko dobrze dobrane, kulturalne i na zdrowych zasadach zawarte małżeństwo może stać się źródłem szczęścia małżonków. Ludzie szczęśliwi są także bardziej produktywnymi członkami społeczeństwa, lepiej pracują zawodowo, są także z reguły bardziej życzliwi dla innych współobywateli.
Złe środowisko rodzinne jest bardzo szkodliwe dla potomstwa. Tylko kochające się, zgodne małżeństwo może zapewnić właściwą atmosferę wychowawczą dla dziecka. Niezgoda między rodzicami odbija się niekorzystnie ria dziecku. Rozpad rodziny — rozwód, stwarza dla dziecka bardzo trudne warunki. Dziecku'potrzebni są oboje rodzice. Dawniej sądzono, |że konieczna jest tylko matka — współczesna psychologia dostarczyła dowodów, że także rola ojca jest bardzo ważna. Szczególnie dziecko małe do pełnego szczęścia potrzebuje obojga rodziców żyjących w harmonijnym związku.
Ze względu na wysoką rangę społeczną rodziców, należy zrobić wszystko co jest możliwe, by zapewnić właściwe warunki dla powstania i funkcjonowania rodziny. W tym celu należy zabezpieczyć kilka podstawowych warunków: właściwe wychowanie i przygotowanie młodych ludzi do małżeństwa, zapewnić właściwy dobór małżonków oraz stworzyć warunki dla prawnego zabezpieczenia instytucji mał
żeństwa.