Na pojęcie środowiska społecznego składają się — między innymi — takie czynniki, jak osiedle, mieszkanie, zakład pracy, rodzaj pracy, odzież, odżywianie oraz stosunki społeczne panujące w danym zbio­rowisku ludzkim, więź jednostki ze społeczeństwem. Ujmując pojęcie środowiska społecznego w szerszym aspekcie, powiemy, że obejmuje ono: gęstość zaludnienia i rozmieszczenie ludności, formy bytowania, uprzemysłowienie, komunikację, wykonywany zawód, wierzenia i oby­czaje, jak również te czynniki, które człowiek tworzy i kształtuje dla potrzeb swego życia codziennego, jak dom, ubranie, odżywianie. Wy­nika z tego, że środowisko społeczne, w jakim człowiek żyje, jest two­rem samego człowieka. Tym samym więc jesteśmy w stanie zmieniać je i modyfikować zależnie od swych potrzeb i celów, do jakich dążymy. Olbrzymie tempo zmian, jakie obserwujemy w otaczającym nas środowisku, zawdzięczamy w pierwszym rzędzie właściwemu wykorzy­staniu postępu technicznego. Rozwój techniki, rosnące tempo uprze­mysłowieni'1, umożliwiają szybszą poprawę warunków bytowych całej ludzkości. Dla wielu krajów świata — np. Afryki, Azji czy Ameryki Południowej — uprzemysłowienie należy do rzędu problemów za­sadniczych dla bytu narodowego, a od postępów w tym zakresie za­leżą dalsze losy wieluset milionów ludzi. Elektryfikacja gospodarki, wprowadzenie na coraz szerszą skalę mechanizacji" i automatyzacji produkcji, wykorzystanie energii ato­mowej — wszystko to sprawia, że z dnia na dzień zmienia się sytuacja ekonomiczna świata. Narody do niedawna słabiej rozwinięte ekono­micznie stają się przodującymi. Szczególnie wyraźnie widzimy to na przykładzie krajów obozu socjalizmu. Polska np. z kategorii zacofa- nego kraju .rolno-przemysłowego wydźwignęła się do grupy więcej niż średnio uprzemysłowionych państw świata. W stosunku do sta­nu z roku 1960 globalna produkcja przemysłu wzrosła o 2,5 raza (w 1972 r.), zaś produkcja przemysłowa na 1 mieszkańca wzrosła w tym okresie o 2,4 raza. Struktura tego wzrostu jest korzystna z punktu wi­dzenia perspektyw dalszego rozwoju gospodarczego, co umożliwia nam podjęcie zadań warunkujących udział kraju w nowej rewolucji naukowo-technicznej. Industrializacja i urbanizacja przyniosły grun­towne zmiany w strukturze zatrudnienia w Polsce. Zatrudnienie w gos­podarce uspołecznionej wzrosło z 4 763 000 osób z roku 1950 do ponad 11 milionów osób w 1972 r. Istotnym elementem przeobrażeń w struk­turze zatrudnienia pod wpływem industrializacji jest wzrost zatrudnie­nia kobiet. Industrializacja jednakże to nie tylko wzrost potencjału przemysło­wego kraju i dynamiczne przekształcanie struktury zatrudnienia. Równocześnie stanowi ona także proces kształtowania się kadry o kwa­lifikacjach dostosowanych do potrzeb nowoczesnej, opartej na wyso­kiej technice gospodarki. Mówi o tym m. in. coraz większy udział w strukturze zatrudnienia pracowników z wykształceniem wyższym i średnim. Nie są to sprawy z punktu widzenia problematyki zdro­wotnej obojętne. Zarówno w dziedzinie prognozowania sytuacji zdro­wotnej społeczeństwa, jak i w planowaniu potrzeb kadrowych służby zdrowia zagadnienia te muszą być uwzględniane. Industrializacja bo­wiem stwarza zarówno nowe możliwości, jak i nakłada nowe obowiązki w zakresie stosowania zasad medycyny zapobiegawczej, których wy­korzystanie jest szczególnie ważne z punktu widzenia efektywności wysiłków służby zdrowia. Przemiany społeczne towarzyszące indu­strializacji narzucają też konieczność przygotowania w odpowiednich proporcjach kadr specjalistów poszczególnych dyscyplin medycznych. Procesy urbanizacji, przebiegające w latach powojennych z wielką siłą, poważnie zmieniły strukturę społeczną kraju. W 1972 roku lud­ność zamieszkała w miastach i osiedlach wynosiła 54% ogółu ludności kraju; dla porównania warto pamiętać, że analogiczny wskaźnik w ro­ku 1950 wynosił 39%, a w roku 1931 zaledwie 27,2%. Wśród procesów społecznych związanych z industrializacją po­ważne miejsce zajmują procesy przekształcania wsi. Część tych pro­cesów to ruchy migracyjne, wynikające z szybkiej urbanizacji. Obok ruchów migracyjnych istotne miejsce w procesach przeobrażania wsi zajmują także konsekwencje postępu technicznego. Unowocześnienie rolnictwa, umożliwione i wywołane przez rozwój przemysłu, stwarza na wsi liczną i rosnącą kadrę pracowników kwalifikowanych, zapozna­nych z nowoczesną techniką. Polepszenie warunków życia stało się faktem dla najbardziej do niedawna zacofanych wsi. Zamiast chałupy podzielonej sienią na dwie izby, coraz częściej spotykamy budynki 4-izbowe, nawet z bieżącą wo­dą i łazienką. Wyposażenie mieszkań na wsi przestaje się różnić od wyposażenia ich w miastach. Miejsce lampy naftowej zajmuje elek­tryczność, a wraz z nią radio, telewizor oraz maszyny ułatwiające pra­cę. Posiadanie motocykli jest na wsi zjawiskiem masowym, nierzadko spotyka się też samochody. Technika zmienia więc nie tylko warunki życia w miastach, ale i na wsiach, czyni życie łatwiejszym, wygodniej­szym i przyjemniejszym.